ทองแท้ไม่กลัวไฟ

ทองแท้ไม่กลัวไฟ

คืนนั้นในห้องเรียนไม้เก่า ผมนั่งอยู่ที่เดิมตามปกติ

บนโต๊ะมีตะเกียงน้ำมันเล็ก ๆ ตั้งอยู่หนึ่งดวง ระหว่างรอคุรุ ผมนึกสนุกขึ้นมา จึงหยิบสิ่งของเล็ก ๆ น้อย ๆ ที่วางอยู่บนโต๊ะมาลองลนไฟเล่น

บางอย่างถูกไฟแล้วดำ บางอย่างไหม้ บางอย่างร้อนจนต้องรีบวางลง

ผมกำลังสนุกกับการทดลองเล็ก ๆ ของตัวเอง จนไม่ทันสังเกตว่าคุรุเดินเข้ามาในห้องตั้งแต่เมื่อใด

ท่านมองสิ่งที่ผมกำลังทำ ก่อนจะยิ้มแล้วเดินมานั่งลงตรงที่เดิม

ผมจึงวางของในมือลง แล้วถามขึ้นว่า

“ผมเคยได้ยินเขาพูดกันว่า ทองแท้ไม่กลัวไฟเผา จริงไหมครับ”

คุรุหันมามองผม ก่อนจะหัวเราะเบา ๆ

“แล้วเอ็งคิดว่าจริงหรือไม่จริงล่ะ”

ผมนิ่งคิดอยู่ครู่หนึ่ง

“ถ้าเป็นทองคำแท้ ๆ มันคงไม่ไหม้เหมือนกระดาษหรือไม้ แต่ถ้าไฟร้อนมาก ๆ ก็น่าจะหลอมละลายได้ใช่ไหมครับ”

คุรุหัวเราะอีกครั้ง

“เออ เอ็งก็เข้าใจนี่ แล้วเหตุใดเขาจึงพูดว่าทองแท้ไม่กลัวไฟ”

ผมตอบว่า คงเป็นคำเปรียบเทียบมากกว่าครับ หมายถึงสิ่งที่ดีจริงย่อมไม่กลัวการพิสูจน์

ท่านพยักหน้าเล็กน้อย ก่อนจะพูดขึ้นว่า

“ถ้าเช่นนั้น เอ็งเคยสงสัยหรือไม่ว่า กรุงลงกาที่สร้างขึ้นด้วยทองคำ เหตุใดจึงถูกเผาจนพินาศได้”

ผมชะงักไปครู่หนึ่ง

จริงด้วย ผมเคยได้ยินเรื่องหนุมานเผากรุงลงกามาตั้งแต่เด็ก แต่ไม่เคยนึกสงสัยเลยว่า เมืองที่กล่าวกันว่าสร้างด้วยทองคำจะถูกไฟเผาได้อย่างไร

คุรุเห็นผมนิ่งไปก็หัวเราะ

“เอ็งเห็นไหม บางเรื่องมนุษย์ได้ยินกันมาทั้งชีวิต แต่กลับไม่เคยคิดจะถามว่ามันเป็นเช่นนั้นได้อย่างไร”

ท่านมองเปลวไฟจากตะเกียงบนโต๊ะ ก่อนจะพูดต่อ

“เรื่องกรุงลงกานี้มีที่มา และเป็นเรื่องที่มนุษย์ควรเรียนรู้เอาไว้”

ผมจึงนั่งฟังอย่างตั้งใจ

คุรุเริ่มเล่าว่า

ครั้งหนึ่ง พระแม่อุมาถามพระศิวะว่า เหตุใดพระองค์จึงต้องประทับอยู่บนภูเขา ไม่มีพระราชวังสวยงามเหมือนเทพองค์อื่นบ้าง

พระศิวะจึงให้พระวิศวกรรมสร้างพระราชวังทองคำขึ้น เป็นวังที่ใหญ่โตและงดงามอย่างยิ่ง

เมื่อสร้างเสร็จแล้ว ก็เชิญมหาฤๅษีผู้ทรงพระเวทมาประกอบพิธีมงคล และสวดสรรเสริญถวาย

มหาฤๅษีสวดถวายได้อย่างไพเราะ จนพระศิวะพอพระทัยเป็นอย่างมาก

เมื่อพิธีเสร็จสิ้น พระศิวะจึงถามว่าอยากได้สิ่งใดเป็นรางวัล

มหาฤๅษีผู้บำเพ็ญตบะและใช้ชีวิตอย่างสมถะ ไม่ได้ปรารถนาทรัพย์สมบัติใด ๆ

แต่ชายาของท่านที่ได้เห็นความงดงามของพระราชวังทองคำ กลับเกิดความอยากได้ขึ้นมา จึงรบเร้าให้สามีขอพระราชวังนั้นเป็นรางวัล

มหาฤๅษีไม่เห็นด้วย แต่เมื่อถูกขอร้องมากเข้า ในที่สุดก็ยอมทำตาม

พระศิวะเมื่อได้ยินคำขอนั้นก็มิได้ปฏิเสธ เพราะได้พูดไว้แล้วว่าจะให้รางวัลตามที่ขอ

พระองค์จึงจูงมือพระแม่อุมาให้ลุกจากที่นั่งทองคำ แล้วพาเดินออกจากพระราชวัง ก่อนจะบอกมหาฤๅษีว่า ยกวังแห่งนี้ให้ทั้งหมด

พระแม่อุมาไม่พอใจเป็นอย่างยิ่ง เพราะวังนี้สร้างขึ้นตามความปรารถนาของพระองค์ แต่เมื่อพระศิวะได้พูดยกให้ไปแล้ว ก็ไม่ต้องการคัดค้านให้พระสวามีเสียพระเกียรติ

ขณะเดินผ่านหน้ามหาฤๅษี พระแม่อุมาจึงพูดขึ้นเบา ๆ เพียงว่า

“อยู่กันให้สบายนะ วันข้างหน้าข้าจะส่งลิงมาเผา”

มหาฤๅษีได้ยินดังนั้นก็รู้ทันทีว่าตนได้กระทำสิ่งที่ไม่สมควรลงไปแล้ว

ท่านโกรธชายาเป็นอย่างมาก เพราะตนไม่ได้อยากได้พระราชวังนี้มาตั้งแต่ต้น แต่กลับยอมทำตามความปรารถนาของชายาจนเกิดเรื่อง

ด้วยความละอายและไม่สบายใจ มหาฤๅษีจึงออกจากพระราชวัง และไม่คิดจะกลับไปอยู่ที่นั่นอีก

ต่อมาพระราชวังแห่งนี้จึงตกไปเป็นของท้าวกุเบร ผู้เป็นเทพแห่งทรัพย์สมบัติ

แต่เรื่องยังไม่จบเพียงเท่านั้น

ภายหลังสุมาลี ผู้เป็นตาของราวณะ ได้ยุยงให้หลานชายไปทวงกรุงลงกากลับคืนมา เพราะเห็นว่าเดิมทีเป็นเมืองที่เกี่ยวข้องกับวงศ์รากษสของตน

ราวณะจึงยกกองทัพไปเรียกร้องกรุงลงกาจากท้าวกุเบร

ท้าวกุเบรไม่ต้องการทำสงครามกับน้องชาย จึงยอมสละกรุงลงกาให้ แล้วออกไปประทับยังดินแดนแห่งใหม่

พระศิวะจึงให้พระวิศวกรรมสร้างนครอัลกาขึ้น เป็นนครทองคำที่ยิ่งใหญ่และงดงามยิ่งกว่ากรุงลงกาเดิม

ส่วนกรุงลงกานั้น ในที่สุดก็ถูกหนุมานเผาจนเสียหายอย่างหนัก เป็นไปตามคำที่พระแม่อุมาเคยพูดไว้

คุรุหยุดเล่า แล้วมองมาที่ผม

“เอ็งเห็นหรือยังว่า กรุงลงกาทองคำที่ดูเหมือนจะมีค่ามหาศาล สุดท้ายเป็นอย่างไร”

ผมนิ่งคิดอยู่ครู่หนึ่ง ก่อนจะตอบว่า ทั้งที่ได้วังทองคำมา แต่กลับไม่มีใครได้อยู่เป็นสุขอย่างแท้จริงเลยครับ

คุรุพยักหน้า

“เพราะฉะนั้นเอ็งจงจำไว้ ความอยากมี อยากได้ อยากเป็น ไม่ใช่เรื่องผิด แต่มนุษย์ต้องรู้จักประมาณตน”

ท่านพูดต่อว่า

“เมื่อเป็นบริวารเขา เป็นผู้น้อยเขา ได้รับความเมตตาให้เข้าใกล้ ก็จงรู้จักฐานะและขอบเขตของตน อย่าเที่ยวหมายปองสิ่งที่เป็นของผู้มีพระคุณ เพียงเพราะเห็นว่าเขามี แล้วตนก็อยากมีบ้าง”

“ มนุษย์บางจำพวก พอได้รับความเมตตา ก็เริ่มคิดว่าตนมีสิทธิ์ พอได้รับความไว้วางใจ ก็เริ่มเรียกร้องมากขึ้น จนลืมไปว่าตนเป็นใคร และสิ่งใดสมควรหรือไม่สมควร”

คุรุหัวเราะเบา ๆ ก่อนจะพูดว่า

“ความอยากของมนุษย์บางคนนั้นก็เหมือนขี้กลาก เริ่มจากนิดเดียว แต่ถ้าไม่รู้จักหยุด มันก็ลามไปทั่ว”

ผมนั่งฟังโดยไม่ได้พูดอะไร

ท่านจึงพูดต่อว่า

“เอ็งต้องรู้จักสิ่งที่สมควรและไม่สมควร บางสิ่งถึงเจ้าของจะยอมให้ แต่ก็ใช่ว่าเอ็งสมควรจะขอ”

“ มนุษย์บางจำพวก ที่ไม่รู้จักประมาณตน ต่อให้ได้สิ่งที่อยากได้มา ก็ใช่ว่าจะรักษาเอาไว้ได้ บางครั้งสิ่งที่ได้มานั่นแหละ จะกลายเป็นเหตุให้ตนเองพินาศ”

คุรุมองเปลวไฟบนโต๊ะอีกครั้ง

“เอ็งเริ่มต้นด้วยการถามว่าทองแท้กลัวไฟหรือไม่ แต่ข้าอยากให้เอ็งจำไว้อีกเรื่องหนึ่ง”

“ต่อให้เป็นวังทองคำทั้งหลัง หากได้มาเพราะความอยากที่ไม่รู้จักประมาณ สักวันหนึ่งก็อาจเหลือเพียงเถ้าถ่าน”

ผมมองเปลวไฟเล็ก ๆ จากตะเกียงที่ยังคงลุกไหวอยู่ตรงหน้า

ไฟดวงเดิมที่เมื่อครู่ผมใช้ลนสิ่งของเล่นตามประสาเด็ก กลับทำให้ผมนึกถึงพระราชวังทองคำอันยิ่งใหญ่ และความปรารถนาของมนุษย์ที่ไม่เคยรู้จักคำว่าพอ

ทองคำอาจไม่ไหม้ไฟเหมือนสิ่งของทั่วไป

แต่ความทะเยอทะยานที่ไม่รู้จักประมาณตน อาจเผาทำลายทุกสิ่งที่มนุษย์มีอยู่ได้ แม้กระทั่งเกียรติและคุณความดีของตนเอง

ราชะ ตันตระ
25/10/2569